Question: 4. เส้นงบประมาณสามารถเปลี่ยนแปลงได้ในกรณีใดบ้างในกรณีวาดกราฟการอธิบายในแต่ละกรณี
5. จงอธิบายการเปลี่ยนแปลงผลของรายได้และผลของการทดแทนในกรณีที่ราคาสินค้าเปลี่ยนแปลง พร้อมทั้งวาดกราฟประกอบการอธิบาย
10. กำหนดให้ ดร.ธารังคค์ มีงบประมาณ 1,000 บาท และต้องจัดสรรงบประมาณในการซื้อสินค้า 2 ชนิด คือ กางเกง และเสื้อ โดยกำหนดให้ เสื้อราคาตัวละ 200 บาท กางเกงราคาตัวละ 250 บาท ณ จุด E ดร.ธารังคค์ สามารถซื้อเสื้อและกางเกงได้อย่างละกี่ตัว
11. จากโจทย์ข้อ 10. จำนวนกางเกงและเสื้อ ณ จุดใดที่ไม่สามารถซื้อได้ ถ้ามีงบประมาณ 1,000 บาท เพราะเหตุใด
1. **ปัญหา:**
กำหนดงบประมาณ $1000$ บาท สำหรับซื้อเสื้อและกางเกง โดยราคาของเสื้อคือ $200$ บาทต่อตัว และราคาของกางเกงคือ $250$ บาทต่อตัว
2. **สูตรเส้นงบประมาณ:**
$$ 200x + 250y = 1000 $$
โดยที่ $x$ คือจำนวนเสื้อ และ $y$ คือจำนวนกางเกง
3. **การหาจำนวนเสื้อและกางเกงที่ซื้อได้ ณ จุด E:**
สมมติว่าจุด E คือจุดตัดของเส้นงบประมาณและเส้นอรรถประโยชน์ (indifference curve) ซึ่งแสดงการจัดสรรงบประมาณที่เหมาะสม
4. **หาจำนวนเสื้อและกางเกงที่ซื้อได้ถ้าซื้ออย่างละเท่ากัน:**
สมมติ $x = y$ ดังนั้น
$$ 200x + 250x = 1000 $$
$$ 450x = 1000 $$
$$ x = \frac{1000}{450} = \frac{1000}{450} \approx 2.22 $$
ดังนั้น ดร.ธารังคค์ สามารถซื้อเสื้อและกางเกงได้อย่างละประมาณ $2$ ตัว (ไม่สามารถซื้อเศษตัวได้)
5. **หาจำนวนเสื้อและกางเกงที่ซื้อได้ถ้าซื้อเสื้อ $x$ ตัว และกางเกง $y$ ตัว:**
ตัวอย่างเช่น ถ้าซื้อเสื้อ $3$ ตัว จะใช้เงิน
$$ 200 \times 3 = 600 $$
งบประมาณที่เหลือสำหรับกางเกงคือ
$$ 1000 - 600 = 400 $$
จำนวนกางเกงที่ซื้อได้คือ
$$ \frac{400}{250} = 1.6 $$
ดังนั้นซื้อกางเกงได้ $1$ ตัวเต็ม
6. **จุดที่ไม่สามารถซื้อได้:**
จุดที่จำนวนเสื้อและกางเกงรวมกันเกินงบประมาณ เช่น ซื้อเสื้อ $5$ ตัว และกางเกง $3$ ตัว
$$ 200 \times 5 + 250 \times 3 = 1000 + 750 = 1750 > 1000 $$
ซึ่งเกินงบประมาณ จึงไม่สามารถซื้อได้
7. **สรุป:**
- ดร.ธารังคค์ สามารถซื้อเสื้อและกางเกงได้อย่างละประมาณ $2$ ตัวที่จุด E
- จุดที่ซื้อสินค้าเกินงบประมาณจะไม่สามารถซื้อได้
---
**คำอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับเส้นงบประมาณและการเปลี่ยนแปลง:**
1. เส้นงบประมาณเปลี่ยนแปลงได้ในกรณีต่อไปนี้:
- การเปลี่ยนแปลงงบประมาณ (เพิ่มหรือลด)
- การเปลี่ยนแปลงราคาสินค้า
2. ผลของรายได้ (Income Effect):
- เมื่อรายได้เพิ่มขึ้น เส้นงบประมาณขยับออกไปขนานกับเส้นเดิม
- เมื่อรายได้ลดลง เส้นงบประมาณขยับเข้ามา
3. ผลของการทดแทน (Substitution Effect):
- เมื่อราคาสินค้าเปลี่ยนแปลง เส้นงบประมาณจะหมุนไปรอบๆ จุดตัดแกนที่ราคาสินค้าอีกชนิดหนึ่งไม่เปลี่ยน
4. กราฟประกอบ:
- เส้นงบประมาณเป็นเส้นตรงที่มีความชันเท่ากับอัตราส่วนราคาสินค้า
- เส้นอรรถประโยชน์ (indifference curves) เป็นเส้นโค้งที่แสดงระดับความพึงพอใจ