Question: Oefening: f : $\mathbb{R}^2 \to \mathbb{R}$ : $(x,y) \mapsto 2x^3 + 9xy^2 + 15x^2 + 27y^2$
a) Zoek de lokale maxima en minima van f.
b) Welke van de gevonden lokale extrema zijn globale?
1. **Probleemstelling:** We zoeken de lokale maxima en minima van de functie $$f(x,y) = 2x^3 + 9xy^2 + 15x^2 + 27y^2$$ en bepalen welke daarvan globaal zijn.
2. **Formules en regels:**
- Lokale extrema vinden we door de partiële afgeleiden te berekenen en gelijk te stellen aan nul: $$f_x = 0$$ en $$f_y = 0$$.
- Daarna gebruiken we de tweede afgeleiden test met de Hessiaan matrix $$H = \begin{pmatrix} f_{xx} & f_{xy} \\ f_{yx} & f_{yy} \end{pmatrix}$$.
- De determinant van de Hessiaan $$D = f_{xx}f_{yy} - (f_{xy})^2$$ bepaalt het type kritisch punt:
- Als $$D > 0$$ en $$f_{xx} > 0$$ is het een lokaal minimum.
- Als $$D > 0$$ en $$f_{xx} < 0$$ is het een lokaal maximum.
- Als $$D < 0$$ is het een zadelpunt.
3. **Bereken de partiële afgeleiden:**
$$f_x = \frac{\partial}{\partial x}(2x^3 + 9xy^2 + 15x^2 + 27y^2) = 6x^2 + 9y^2 + 30x$$
$$f_y = \frac{\partial}{\partial y}(2x^3 + 9xy^2 + 15x^2 + 27y^2) = 18xy + 54y$$
4. **Los het stelsel $$f_x = 0$$ en $$f_y = 0$$ op:**
Van $$f_y = 0$$ volgt:
$$18xy + 54y = 18y(x + 3) = 0$$
Dus $$y=0$$ of $$x = -3$$.
- Voor $$y=0$$:
$$f_x = 6x^2 + 30x = 6x(x + 5) = 0$$
Dus $$x=0$$ of $$x=-5$$.
- Voor $$x=-3$$:
$$f_x = 6(-3)^2 + 9y^2 + 30(-3) = 54 + 9y^2 - 90 = 9y^2 - 36 = 0$$
$$9y^2 = 36 \Rightarrow y^2 = 4 \Rightarrow y = \pm 2$$.
5. **Kritieke punten:**
$$(0,0), (-5,0), (-3,2), (-3,-2)$$
6. **Bereken tweede afgeleiden:**
$$f_{xx} = \frac{\partial}{\partial x} f_x = 12x + 30$$
$$f_{yy} = \frac{\partial}{\partial y} f_y = 18x + 54$$
$$f_{xy} = f_{yx} = \frac{\partial}{\partial y} f_x = 18y$$
7. **Evalueer Hessiaan determinant $$D$$ en $$f_{xx}$$ in elk kritisch punt:**
- Voor $$(0,0):$$
$$f_{xx} = 12(0) + 30 = 30$$
$$f_{yy} = 18(0) + 54 = 54$$
$$f_{xy} = 18(0) = 0$$
$$D = 30 \times 54 - 0^2 = 1620 > 0$$
$$f_{xx} = 30 > 0$$ dus lokaal minimum.
- Voor $$(-5,0):$$
$$f_{xx} = 12(-5) + 30 = -60 + 30 = -30$$
$$f_{yy} = 18(-5) + 54 = -90 + 54 = -36$$
$$f_{xy} = 18(0) = 0$$
$$D = (-30)(-36) - 0^2 = 1080 > 0$$
$$f_{xx} = -30 < 0$$ dus lokaal maximum.
- Voor $$(-3,2):$$
$$f_{xx} = 12(-3) + 30 = -36 + 30 = -6$$
$$f_{yy} = 18(-3) + 54 = -54 + 54 = 0$$
$$f_{xy} = 18(2) = 36$$
$$D = (-6)(0) - 36^2 = -1296 < 0$$ dus zadelpunt.
- Voor $$(-3,-2):$$
$$f_{xx} = -6$$ (zelfde als hierboven)
$$f_{yy} = 0$$
$$f_{xy} = 18(-2) = -36$$
$$D = (-6)(0) - (-36)^2 = -1296 < 0$$ zadelpunt.
8. **Conclusie lokale extrema:**
- Lokaal minimum in $$(0,0)$$
- Lokaal maximum in $$(-5,0)$$
- Zadelpunten in $$(-3,2)$$ en $$(-3,-2)$$
9. **Globale extrema:**
- Omdat $$f(x,y)$$ een polynoom van graad 3 is en niet begrensd is, zijn de lokale extrema niet per se globaal.
- Onderzoek limieten voor $$x,y \to \pm \infty$$:
- Voor grote $$x$$ positief, $$2x^3$$ domineert en gaat naar $$+\infty$$.
- Voor grote $$x$$ negatief, $$2x^3$$ gaat naar $$-\infty$$.
- Dus geen globaal maximum (want functie kan naar $$+\infty$$ gaan).
- Geen globaal minimum (want functie kan naar $$-\infty$$ gaan).
**Antwoorden:**
- a) Lokale maxima en minima zijn:
- Lokaal minimum: $$(0,0)$$
- Lokaal maximum: $$(-5,0)$$
- b) Geen van deze zijn globale extrema omdat de functie onbeperkt is in beide richtingen.